Αποδοχή Κληρονομιάς

Μετά το θάνατο κάποιου όλη η περιουσία του κληρονομείται από τους κληρονόμους του, οι οποίοι , είτε ορίζονται στη διαθήκη του θανόντος, είτε καθορίζονται από το νόμο της αναγκαστικής διαδοχής και είναι συνήθως οι πλησιέστεροι συγγενείς του αποβιώσαντος. Οι κληρονόμοι από τη στιγμή που θα επαχθεί σε αυτούς η κληρονομιά δύο επιλογές έχουν : να την αποποιηθούν ή να την αποδεχτούν.

Εφόσον ο κληρονόμος δεν αποποιηθεί την κληρονομιά με δήλωση εντός τετραμήνου, τεκμαίρεται πως αυτή έχει γίνει σιωπηρά αποδεκτή. Για την αποδοχή της κληρονομιάς δηλαδή δεν τίθεται από το νόμο προθεσμία καθώς αυτή μπορεί να γίνει οποτεδήποτε μετά το θάνατο του κληρονομούμενου. Ωστόσο από τη φορολογική διοίκηση τίθεται μια εξάμηνη προθεσμία αποδοχής της κληρονομιάς με την υποβολή δήλωσης στην αρμόδια Δ.Ο.Υ.(κρίνεται από το πρόσωπο του αποβιώσαντος), η οποία όταν υπάρχει διαθήκη ξεκινάει από τη δημοσίευσης αυτής στα βιβλία του αρμόδιου Πρωτοδικείου ενώ όταν δεν υπάρχει διαθήκη η προθεσμία ξεκινάει από το θάνατο του κληρονομούμενου. Εάν η παραπάνω προθεσμία παρέλθει άπρακτη , δεν υπάρχει κίνδυνος απώλειας του δικαιώματος στα αντικείμενα της κληρονομιάς , όμως για κάθε μήνα που δεν γίνεται η αποδοχή επιβάλλεται ένα πρόστιμο από την αρμόδιο Δ.Ο.Υ. Το ύψος του δεν είναι μεγάλο και καταβάλλεται όταν και εφόσον γίνει η αποδοχή. Για όσους έχουν αποβιώσει στο εξωτερικό αρμόδια είναι η Δ.Ο.Υ. Κατοίκων Εξωτερικού και η προθεσμία για τη δήλωση φόρου κληρονομιάς είναι ένα έτος. Στη δήλωση φόρου κληρονομιάς δηλώνονται όλα τα κληρονομιαία στοιχεία είτε ακίνητα, είτε τραπεζικοί λογαριασμοί, αμάξια, κοσμήματα κ.τ.λ.

Για την αποδοχή της κληρονομιάς δεν απαιτείται η τήρηση κάποιας ειδικής διαδικασίας, εκτός αν πρόκειται για ακίνητα. Η αποδοχή των τελευταίων μπορεί να γίνει μόνο με συμβολαιογραφικό έγγραφο και για να ολοκληρωθεί πρέπει να καταχωρηθεί στο αρμόδιο Υποθηκοφυλακείο που είναι το Υποθηκοφυλακείο της τοποθεσίας του ακινήτου. Η συμβολαιογραφική πράξη αποδοχής μπορεί να γίνει οποτεδήποτε και κάθε συγκληρονόμος μπορεί να αποδεχτεί ξεχωριστά από τους υπόλοιπους το μερίδιό του.
Επιπλέον , ο κληρονόμος μπορεί να αποδεχτεί για λογαριασμό του κληρονομούμενου, την κληρονομιά που είχε περιέλθει στον τελευταίο αλλά δεν είχε αποδεχτεί. Για παράδειγμα εάν αποβιώσει ο Π , ο οποίος είχε κάποια χωράφια που ανήκαν στον πατέρα του Α και δεν τα είχε αποδεχτεί ποτέ μέχρι το θάνατο του, μπορεί ο γιος του Γ να αποδεχτεί πρώτα για λογαριασμό του Π τα χωράφια και στη συνέχεια να αποδεχτεί όλη την κληρονομιά του Π (στην οποία περιλαμβάνονται πλέον και τα χωράφια) για δικό του λογαριασμό.

Ο εν δυνάμει κληρονόμος μόλις ολοκληρώσει τις παραπάνω διαδικασίες καθίσταται οριστικός. Ο οριστικός κληρονόμος ευθύνεται για τα χρέη της κληρονομιαίας περιουσίας και με την προσωπική του περιουσία , σα να ήταν δηλαδή δικά του εξαρχής. Αυτό συμβαίνει γιατί κληρονομείται εξίσου τόσο το ενεργητικό όσο και το παθητικό της κληρονομιάς. Γι αυτό το λόγο ο νόμος, μεριμνώντας για την προστασία του οριστικού κληρονόμου, του δίνει τη δυνατότητα να αποδεχτεί την κληρονομιά με το ευεργέτημα της απογραφής. Η αποδοχή αυτή περιορίζει την ευθύνη του κληρονόμου για τα χρέη της κληρονομηθείσας περιουσίας μέχρι το ύψος του ενεργητικού της τελευταίας .Οι δανειστές του θανόντος δεν έχουν έτσι το δικαίωμα να στραφούν κατά της ατομικής περιουσίας του κληρονόμου για να ικανοποιήσουν τις απαιτήσεις που είχαν κατά του κληρονομούμενου. Η κληρονομιά- αν και περιέρχεται στην κυριότητα του κληρονόμου -είναι χωρισμένη από την ατομική περιουσία του και προσφέρεται μόνο αυτή για την ικανοποίηση των δανειστών του κληρονομούμενου.

Η διαδικασία για την αποδοχή με το ευεργέτημα της απογραφής έχει ως εξής :
Ο κληρονόμος εντός τεσσάρων μηνών από το θάνατο του κληρονομούμενου, πρέπει να δηλώσει στη γραμματεία του αρμόδιου Ειρηνοδικείου ότι αποδέχεται την κληρονομιά με το ευεργέτημα της απογραφής. Σε αυτό το στάδιο ο κληρονόμος συμπληρώνει απλά μια δήλωση , μετά την κατάθεση της οποίας ξεκινά η τετράμηνη προθεσμία εντός της οποίας ο ενδιαφερόμενος πρέπει να καταθέσει αίτηση ενώπιον του αρμόδιου δικαστηρίου για την αποδοχή της κληρονομιάς με το ευεργέτημα της απογραφής. Η αίτηση αυτή πρέπει να περιέχει μεταξύ άλλων απαιτούμενων δικαιολογητικών και πιστοποιητικό εγγυτέρων συγγενών, πιστοποιητικό περί μη δημοσίευσης διαθήκης του κληρονομουμένου, πιστοποιητικό οικογενειακής κατάστασης του κληρονόμου. Στη συνέχεια η αίτηση θα εξεταστεί από τον Ειρηνοδίκη και εφόσον γίνει δεκτή θα διαταχθεί η απογραφή της κληρονομιάς από έναν συμβολαιογράφο και δύο πραγματογνώμονες. Η διαδικασία της απογραφής πρέπει να ολοκληρωθεί εντός της ανωτέρω τετράμηνης προθεσμίας . Μετά το πέρας της συντάσσεται έκθεση που αποτελεί επίσημο συμβολαιογραφικό έγγραφο. Πρέπει βέβαια να σημειωθεί πως η ολοκλήρωση της απογραφής δεν συνεπάγεται και de facto αποδοχή της κληρονομιάς. Για την τελευταίας απαιτείται ξεχωριστή συμβολαιογραφική πράξη αποδοχής και μεταγραφή στο αρμόδιο υποθηκοφυλακείο (όσον αφορά τα ακίνητα).

Ο κληρονόμος πρέπει να δώσει ιδιαίτερη προσοχή στην τήρηση των ανωτέρω προθεσμιών και να έχει τη σωστή καθοδήγηση ώστε να ολοκληρώσει αποτελεσματικά όλες τια διαδικασίες που αφορούν τη διαχείριση της κληρονομιαίας προθεσμίας.

Για περισσότερες πληροφορίες επικοινωνήστε με τα γραφεία μας στα τηλέφωνα 2310553162, 2310553162, 2103214765 ή ηλεκτρονικά στο info@pglaw.gr.